السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

410

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

عطيّهء مؤخّر مطلقا صحيح است ؛ چه درحال سلامت به آن وصيّت كرده باشد يا در حال بيمارى . اين عطيّه از ثلث تركه خارج و به فردى كه براى او وصيّت شده اعطا مىگردد ؛ ليكن عطيّهء منجّز بدون شك در حال سلامت صحيح است ؛ خواه كم باشد يا زياد ؛ اما در حال بيمارى منجر به مرگ آيا مطلقا نافذ و صحيح است ؛ خواه مقدار عطيّه بيش از ثلث دارايى عطيّه دهنده باشد يا كمتر از آن و يا تنها تا يك سوم دارايى صحيح است ؟ مسئله اختلافى است . 2 دادن عطيّه به خويشان ، بويژه پدر و مادر مستحب است ؛ چنان كه بنابر قول مشهور ، برترى دادن بعضى فرزندان بر بعض ديگر در عطيّه مكروه و رعايت مساوات ميان آنان مستحب است ، 3 مگر آنكه بعضى به جهتى از قبيل عائله مند بودن يا اشتغال به تحصيل علم و يا از كار افتادگى و مانند آن ، نياز شديدترى داشته باشند ، كه در اين صورت ، برخى تصريح به عدم كراهت كرده‌اند . 4 از برخى قدما حرمت برترى دادن بعض فرزندان بر بعض ديگر نقل شده است . 5 برخى گفته‌اند : استحباب عطيّه به خويشان در صورت عدم نياز آنان است و گرنه در صورت نياز به گونه‌اى كه بدون آن رفع نياز نمىگردد ، از باب صلهء رحم واجب كفايى يا عينى خواهد بود . 6 برخى در وجوب آن در صورت ياد شده اشكال كرده‌اند . 7 عظايه عِظايه : نوعى مارمولك . در لغت و به تبع در فقه ، عظايه به نوعى بزرگ از مارمولك معنا شده است . 1 از آن به مناسبت در باب حج نام برده‌اند . به قول جمعى از فقها كفّاره كشتن عظايه در حال احرام ( - - ) احرام ) يك مشت طعام است ؛ ليكن بسيارى آن را واجب ندانسته‌اند . 2 ( - - ) مارمولك )

--> ( 1 ) . ارشاد الأذهان 1 / 449 ؛ الروضة البهية 3 / 191 * ( 2 ) . مسالك الافهام 6 / 316 - 317 ؛ جواهر الكلام 26 / 63 - 64 * ( 3 ) . جامع المقاصد 9 / 170 - 171 ؛ مسالك الافهام 6 / 45 - 46 * ( 4 ) . تحرير الاحكام 3 / 279 * ( 5 ) . مختلف الشيعة 6 / 277 - 278 * ( 6 ) . مسالك الافهام 6 / 45 - 46 * ( 7 ) . جواهر الكلام 28 / 191 .